همایش ها و کلاس های المپیاد

بسته هفتگی الیگام

فصلنامه همگام

گنجینه المپیاد نجوم
معرفی المپیاد نجوم

در سال ۱۹۹۶ اولین المپیاد جهانی نجوم، بین دو کشور روسیه و سوئد برگزار شد این المپیاد همه ساله در یکی از کشورهای جهان برگزار می‌شود. پس از دوازده دوره در سال ۲۰۰۷ این المپیاد با تغییرات اساسنامه‌ای المپیاد جهانی نجوم و اختر فیزیک نام گرفت که اولین دوره جدید در تایلند، دومین دوره در اندونزی و سومین دوره آن (۲۰۰۹) در ایران برگزار شد. حضور موفق دانش آموزان ایرانی در عرصه رقابت‌های جهانی و همچنین تجربه خوشایند میزبانی المپیاد جهانی فیزیک ۲۰۰۷ در اصفهان، موجب گردید تا در رای گیری هیأت ژوری در تایلند، میزبانی سومین المپیاد جهانی و اختر فیزیک ۲۰۰۹ به ایران واگذار شود.

روسیه اولین میزبان آن بوده و تا کنون در کشورهای روسیه (۶ بار) ، اوکراین (۳ بار) ، چین (۲ بار) ، سوئد، هند، تایلند، اندونزی و ایران (هرکدام ۱بار) برگزار شده‌است.

مشارکت ایران در المپیاد جهانی نجوم
جمهوري اسلامي ايران براي نخستين بار در سال 2003 ميلادي (1382) به طور غير رسمي  با حمايت سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان (سمپاد)، تيمي متشکل از يک دانش آموز دختر و دو دانش آموز پسر را براي شرکت در هشتمين المپياد جهاني نجوم به کشور سوئد اعزام نمود. ره آورد اين تيم که صرفاً از دانش آموزان مدارس استعدادهاي درخشان تهران انتخاب شده بود، سه مدال برنز بود.

سال بعد (2004) با حمايت سازمان ملي  پرورشي استعدادهاي درخشان ، امتحانات المپياد نجوم در تمامي مدارس تحت پوشش اين سازمان در سراسر کشور برگزار شد و تيمي متشکل از 5 دانش آموز انتخاب شد. هر پنج عضو اين تيم دختر بودند . اين تيم براي شرکت در نهمين المپياد جهاني نجوم به کشور اکراين سفر کرد. در آن سال تيم ايران موفق به کسب يک مدال طلا، دو مدال نقره  و دو مدال برنز شد. شايان ذکر است که خانم سارا فيض بخش، برنده مدال طلا ، تنها دختري بود که در ميان دانش آموزان دختر شرکت کننده از سراسر جهان در اين دوره از المپياد جهاني موفق به کسب مدال طلا شد.

 در سال 1384باشگاه دانش پژوهان جوان با اخذ مجوزهاي لازم ازسوي شورايعالي انقلاب فرهنگي کميته علمي نجوم را تشکيل و آزمون المپياد نجوم را در بين دانش آموزان سراسر کشور برگزار شد. در اين دوره، تيم ملي ايران از چهار دانش آموز دختر و سه دانش آموز پسر تشکيل شده بود که در مسابقات جهاني المپياد نجوم در چين شرکت  و با کسب يک مدال طلا، دو مدال نقره و سه مدال برنز و يک ديپلم افتخار، مقام چهارم جهان را کسب کرد. خانم آزاده فتاحي علاوه بر کسب مدال طلا  دراين دوره موفق به کسب مدال ويژه بالاترين نمره در امتحان تئوري نيز شد. اين بار نيز دانش آموز دختر ايران، تنها دختر دارنده مدال طلاي جهان بود.

يازدهمين المپياد جهاني نجوم در سال 2006 در کشور هندوستان برگزار شد. تيم ملي ايران با يک دانش آموز دختر و چهار دانش آموز پسر در اين المپياد شرکت کرد. در اين دوره ،تيم ملي در ايران با يک مدال طلا، دو مدال نقره و دو مدال برنز موفق به کسب مقام سوم در جهان شد.

 در سال 2007 جمهوري اسلامي ايران با تيم ملي المپياد نجوم خود(شامل دو دانش آموز دختر و شش دانش آموز پسر)  در دوازدهمين المپياد جهاني نجوم اوکراين موفق به کسب مقام اول جهان در رده سني زير 17 سال شد.

دانش آموزان ايراني با کسب سه مدال طلا و پنج مدال نقره براي کشور افتخار آفريني کردند. در اين دوره آقاي سيد امير سادات موسوي دانش آموز ملايري ، برنده مدال طلا و موفق به کسب بالاترين نمره در بين دانش آموزان شرکت کننده شد. همچنين خانم الهه نقيب که در دوره يازدهم المپياد جهاني در کشور هندوستان موفق به کسب مدال طلا شده بود در اين دوره نيز برنده مدال طلا شد. همزمان با برگزاري المپياد دوازدهم، با توجه به تغييرات عمده اي که در اساسنامه المپياد جهاني نجوم ايجاد شده بود تيم 5 نفره کشورمان در اولين المپياد آزمايشي نجوم اختر فيزيک که در تايلند برگزار گرديد ، شرکت و با کسب يک مدال طلا و چهار مدال برنز به کشور بازگشت.

در سال 2008 تيم 5 نفره کشورمان مرکب از دارندگان مدالهاي سالهاي قبل در دومين المپياد نجوم واخترفيزيک (دور جديد) اندونزي شرکت و با کسب يک مدال طلا، يک نقره و دو برنز و يک ديپلم افتخار با کسب رتبه چهارم جهان به کشور بازگشت.

حضور موفق دانش آموزان ايراني در عرصه رقابت هاي جهاني و همچنين تجربه خوشايند ميزباني المپياد جهاني فيزيک 2007 در اصفهان ،موجب گرديد تا در راي گيري هيأت ژوري در تايلند ، ميزباني سومين المپياد جهاني و اختر فيزيک 2009  به ايران واگذار شود..

در سال 2009 این المپیاد در ایران برگزار شد و تیم ایران با یک تیم پنج نفره به عنوان تیم اصلی و یک تیم 4 نفره به عنوان تیم میهمان شرکت کرد. در این رقابت ایران به 4 مدال طلا، 4 مدال نقره و یک مدال برنز شد. 

در سال 2010 در چین، تیم ایران با یک تیم پنج نفره به عنوان تیم اصلی و یک تیم 5 نفره به عنوان تیم میهمان شرکت کرد. در این رقابت ایران به 1 مدال طلا، 4 مدال نقره، 4 مدال برنز و یک دیپلم افتخار شد.

در سال 2011 دوره پنجم المپیاد جهانی نجوم  و اختر فیزیک در کشور لهستان برگزار شد که شرکت کنندگان ایرانی موفق به کسب 1 مدال طلا، 4 نقره و 5 مدال برنز شدند و مقام دوم جهان را کسب نمایند.

در سال 2012 دوره ششم در کشور برزیل برگزار شد که شرکت کنندگان ایرانی موفق به کسب 1 مدال طلا، 5 نقره و 4 برنز شدند و سال 2013  دوره هفتم در کشور یونان جوانان ایرانی با کسب 3 مدال طلا ، 3 مدال نقره و 4 مدال برنز در رتبه دوم جهان قرار گرفتند.

المپیاد نجوم همچون المپیاد های دیگر توسط باشگاه دانش پژوهان جوان برگزار می گردد. در ابتدا همه  علاقه مندان درکل کشور یک آزمون 35 سواله شرکت می کنند. که این آزمون موسوم به مرحله اول معمولا در اواخر بهمن  هر سال برگزار می گردد. بعد از این مرحله و پذیرش حدود 1500 نفر از پایه دوم و سوم  آزمون مرحله دوم برگزار می شود. مرحله دوم المپیاد نجوم در یک آزمون تقریبا 8 سواله با مدت زمان 270 دقیقه بر گزار می گردد. پیداست که آزمون مرحله دوم آزمون ساده ای نیست و اکثر کسانی هم که المپیاد می خوانند برای عبور از این مرحله تلاش می کنند. بعد از این آزمون حدود 40 نفر از کل کشور پذیرفته شده و در تابستان آن سال در باشگاه دانش پژوهان  برای برگزیدگان کلاس برگزار می گردد.

در مرحله سوم که شرکت کنندگان آن از میان برگزیدگان مرحله قبل خواهد بود در یک دوره آموزشی در تهران شرکت خواهند کرد که به آنها مباحثی بسیار پیشرفته تر از مباحث قبل تدریس خواهد شد و از آنها امتحان های تئوری و عملی گرفته خواهد شد و با توجه به نتایج به تعدادی از آنها مدال طلا و مابقی مدال نقره و برنز اهدا می کنند. در صورتی که نمرات دانش پژوهان بسیار پایین باشد به آنها مدالی تعلق نخواهد گرفت و با یک دیپلم افتخار ار آنها قدردانی به عمل می آید.

نجوم کروی: این قسمت از نجوم به بررسی مکان و حرکت هرچه که ما درکره ی آسمان می بینیم می پردازد. شروع و پیدایش آن بر اساس ابداع مثلث کروی و روابط آن بود که به نقلی به ابوریحان بیرونی می رسد.

صورت فلکی و رصد: همانند باقی علوم که با آزمایش ، اطلاعات جمع آوری می کنند در نجوم هم آزمایشگاه کره ی آسمان است و تمام آنچه ما انجام می دهیم دیدن و ثبت اطلاعات است. حال برای رصد کردن یک ستاره ی خاص در کره ی آسمانی با میلیاردها ستاره دچار مشکل خواهیم شد برای چیدا کردن یک ستاره ی خاص لذا آسمان را بر حسب ستاره های پر نور شکلی در آسمان ترسیم کرده که به صورفلکی مشهور است و هر کدام از این اشکال محدوده ای از آسمان را اشغال می کنند لذا میتوانیم بر اساس این صور و ستاره های آن آدرس دهی را بسیار آسان کنیم.

مکانیک سماوی: این قسمت به مطالعه ی نحوه ی حرکت اجسام آسمانی در مدار خود می پردازد از اهمیت های این قسمت این گونه میتوان گفت که با استفاده از این علم بود که گالیله به طور قطع توانست فرضیه ی زمین مرکزی را رد کند.

اخترفیزیک: در این قسمت به مطالعه ی ستاره ها می پردازیم هر آنچه که در ظاهر آن ها نمایان است ،به علت بوجود آمدن آن ها و یا نحوه ی تولید انرژی در آن ها

کیهان شناسی: در این قسمت به اتفاقاتی که در مقیاس های بسیار بزرگ اتفاق می افتند می پردازیم. به تاثیر کهکشان ها بر روی هم یا خوشه های کهکشانی و برآیند آن ها و همینطور انبساط جهان.
  • نجوم دینامیکی، رابرت تی دیکسون، ترجمه احمد خواجه نصیر طوسی، انتشارات مرکز نشر دانشگاهی ( شما به عنوان پایه نیاز به یک سری اطلاعات کلی از نجوم دارید مثل تاریخ نجوم،رده بندی ستارگان و... میتوانید این اطلاعات را در این کتاب پیدا کنید)


  • نجوم و اخترفیزیک مقدماتی جلد اول و دوم ، مایکل زیلیک – استیون گریگوری، ترجمه: دکتر جمشید قنبری، انتشارات دانشگاه امام رضا (مکملی بر نجوم دینامیکی)

  • نجوم کروی، اسمارت، ترجمه داوود محمد زاده، انتشارات مرکز نشر دانشگاهی (برای مرحله اول دانستن 2 فصل اول کافیه ولی برای سایر مراحل فصلهای 3 و 5 به شدت کارآمد هستند. البته هرچه بیشتر بدانید بهتره.... کتاب فوق العاده ای هستش)     

  • فیزیک، جلد 1، هالیدی، مرکز نشر دانشگاهی (برای یادگیری مبحث دینامیک می تونید از این کتاب استفاده کنید.)


  • آشنایی با مکانیک، کلپنر، انتشارت مرکز نشر دانشگاهی (معمولاً این کتاب را دانش آموزانی که مکانیک را در حد خوبی آموخته اند ، مطالعه میکنند تا در مبحث دینامیک و مکانیک قوت بیشتر داشته باشند.)


  • دینامیک کلاسیک، ماریون، مرکز نشر دانشگاه (معمولاً این کتاب را دانش آموزانی که مکانیک را در حد خوبی آموخته اند ، مطالعه میکنند تا در مبحث دینامیک و مکانیک قوت بیشتر داشته باشند.)


  • اختر فیزیک ستاره ای ، جلد 1 و 2 و 3 ، مرکز نشر دانشگاهی (برای یاد گیری مباحث اختر فیزیک این کتاب به شما کمک میکنه البته کتاب نجوم و اختر فیزیک مقدماتی هم که قبلا معرفی کردیم می تونه یاری دهنده شما باشد.)


  • نجوم بزبان ساده، انتشارات گیتا شناسی، جلد 1 و 2
  • ساختار ستارگان، کهکشان ها، انتشارات گیتا شناسی
  • حل مسئله ها و مثال ها ی بسار زیاد (در مرحله دوم عملا آنچه را باید بیاموزید قبلا آموخته اید. پس تنها باید به دنبال مسائل و مثال ها بگردید. از هر کتابی  که می توانید سوال های مربوط را حل کنید. کتاب های دانشگاهی فیزیک و ...)



.: كليه حقوق سايت متعلق به موسسه فرهنگي مهتدين مي باشد :.


طراحی و اجرا توسط پورتال صفرویک